राहदानी विभागअगाडि आत्मदाह प्रयास : राइडर्स युनियनद्वारा छानबिन, उपचार र प्लेटफर्म श्रमिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न माग

काठमाडौं, असार २६ । काठमाडौंको त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभागअगाडि राइड सेयरिङ चालक गणेश नेपालीले आत्मदाहको प्रयास गरेपछि राइडर्स युनियन नेपाल (RUN) ले घटनाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ। युनियनले प्रहरी प्रशासनको व्यवहार, ट्राफिक व्यवस्थापनको नाममा अपनाइने दण्डात्मक प्रवृत्ति तथा प्लेटफर्म श्रमिकमाथि बढ्दो दबाबले घटना निम्तिएको दाबी गर्दै निष्पक्ष छानबिन र पीडितको सम्पूर्ण उपचारको व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गरेको छ।

राइडर्स युनियन नेपालका अध्यक्ष माधव पाण्डेद्वारा जारी विज्ञप्तिमा प्लेटफर्ममा आधारित राइड सेयरिङ सेवा सञ्चालन भएदेखि नै राइडरहरूले निःशुल्क पार्किङ, पिउने पानी, शौचालय र घामपानीबाट जोगिने विश्रामस्थलजस्ता आधारभूत सुविधाको माग गर्दै आएको उल्लेख गरिएको छ। युनियनका अनुसार ट्राफिक व्यवस्थापनका लागि आवश्यक भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्नुको सट्टा जरिवाना र कारबाहीलाई प्राथमिकता दिइँदा न्यून आम्दानी भएका राइडरहरू आर्थिक तथा मानसिक दबाबमा काम गर्न बाध्य भएका छन्।

प्रहरीका अनुसार मुगुको सोरु गाउँपालिका–१ का २५ वर्षीय गणेश नेपालीले राहदानी विभागअगाडि पार्किङ गरिएको मोटरसाइकलमा महानगर प्रहरीले ‘ह्वील लक’ लगाएपछि विवाद भएको थियो। त्यसपछि उनले मोटरसाइकलबाट पेट्रोल निकालेर आफ्नै शरीरमा आगो लगाएका थिए। घटनापछि प्रहरीले तत्काल उद्धार गरी वीर अस्पताल पुर्‍याएको थियो।

उपचारमा संलग्न चिकित्सकका अनुसार गणेश नेपालीको शरीरको ठूलो भाग जलेको छ र उनको अवस्था गम्भीर रहेकाले सघन उपचार (आईसीयू) मा राखेर उपचार भइरहेको छ। प्रारम्भिक उपचारपछि जलनका कारण संक्रमण तथा अन्य जटिलताको जोखिम उच्च रहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

राइडर्स युनियनले गणेश नेपाली राइडरका रूपमा जीविकोपार्जन गर्दै आएको उल्लेख गर्दै उनको सम्पूर्ण उपचार खर्च र आवश्यक क्षतिपूर्तिको व्यवस्था रोजगारदाता कम्पनी तथा राज्यले गर्नुपर्ने माग गरेको छ। साथै, घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीमाथि कानुनबमोजिम कारबाही गर्न, प्लेटफर्म श्रमिकका लागि सुरक्षित र सम्मानजनक कार्य वातावरण सुनिश्चित गर्न तथा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय श्रम मापदण्डअनुसार नीतिगत सुधार गर्न सरकारसँग आग्रह गरेको छ।

घटनापछि गणेश नेपालीको न्यायको माग गर्दै विभिन्न स्थानमा प्रदर्शनसमेत भएका छन्। प्रदर्शनकारीहरूले बेरोजगार युवामाथिको दण्डात्मक व्यवहार अन्त्य गर्न, राइड सेयरिङ चालकहरूको श्रम अधिकार सुनिश्चित गर्न तथा घटनाको निष्पक्ष अनुसन्धान गर्न माग गरेका छन्।

श्रम अधिकारकर्मीहरूका अनुसार यो घटना व्यक्तिगत आवेग मात्र नभई प्लेटफर्म अर्थतन्त्रमा कार्यरत श्रमिकहरूले भोगिरहेका असुरक्षित कार्य वातावरण, सामाजिक सुरक्षा अभाव तथा नियामक निकायसँगको द्वन्द्वको गम्भीर संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ। उनीहरूले तत्काल दीर्घकालीन नीतिगत सुधार र प्लेटफर्म श्रमिकको अधिकार सुनिश्चित गर्ने कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेको बताएका छन्।