February 7, 2024

चुरे क्षेत्रलाई गम्भीर असर पुग्नेगरी नदीनाला दोहन

माघ २४,धनगढी कैलालीमा संवेदनशील चुरे क्षेत्रलाई गम्भीर असर पुग्नेगरी नदीनाला दोहन भइरहेको छ ।  भावर क्षेत्रबाट मापदण्डविपरीत नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरेर नदीनाला दोहन गर्न थालिएको हो । जसलेगर्दा चुरे र तराईमा गम्भीर असर पर्ने भन्दै तत्काल त्यस्तो कार्य रोक्न प्रदेश सदनमा समेत आवाज उठ्न थालेको छ । 

प्रदेश सभा सदस्य सन्तोषकुमारी शर्मा थापाले चुरे दोहन तत्काल रोक्नु पर्ने मागसहित सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनु भएको छ । उहाँले गोदावरी नगरपालिकामा राज्य संयन्त्रकै दुरुपयोग गरेर चुरे दोहन गर्ने कार्य भइरहेको जिकिर गर्नुभयो ।

पछिल्लो समय कैलालीको गोदावरी नगरपालिकास्थित नदी र खोलानालाबाट मापदण्डविपरीत नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गर्ने काम भइरहेको छ । वडा ८ र ९ मा पर्ने खुटिया नदी, वडा ४ मा पर्ने गोदावरी खोला र ६ स्थित खैराना खोलाबाट चुरे र तराई क्षेत्रलाई असर पर्नेगरी अवैध तरिकाले नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् भइरहेको हो ।

खुटिया नदीमा पूर्व–पश्चिम राजमार्गस्थित पुलबाट तल्लो क्षेत्रमा आवश्यकताभन्दा बढी गहिरो खाडल बनाएर नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरिएको छ ।

गोदावरी र खैराना खोलाको भावर क्षेत्रबाट आवश्यकताभन्दा बढी गहिराइ बनाएर ढुङ्गा, गिट्टी, बालुवा उत्खनन् गरेको पाइएको जिल्ला स्तरीय अनुगमन समितिका संयोजक एवम् जिल्ला समन्वय समितिका कार्यवाहक अध्यक्ष खगराज भुसालले बताउनुभयो ।

यसैगरी, खुटिया नदीमा पूर्व–पश्चिम राजमार्गस्थित पुलबाट तल्लो क्षेत्रमा आवश्यकताभन्दा बढी गहिरो खाडल बनाएर नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरिएको छ । जेसीबी, एक्जाभेटरको प्रयोग गरेर नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गरिएको हो ।

भुसालका अनुसार जथाभाबी नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गर्दा खोलाको स्वरूप नै बिग्रिएको छ । उत्खनन् गरिएका ढुङ्गा गिट्टी खोलामै थुपारिएका छन् । “मानव बस्ती जोखिममा पार्ने, नदी खोलाको स्वरूप नै बिगार्नेगरी उत्खनन् कुनै पनि हालतमा नियमसंगत छैन” उहाँले भन्नुभयो, “यसरी मापदण्डविपरीत उत्खनन् गरेको पाइएपछि जिल्लास्तरीय अनुगमन समितिले केही जेसीबीलगायत सवारी साधन नियन्त्रणमा लिएर कारबाहीको प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ ।”

मापदण्डविपरीत उत्खनन् कार्यमा प्रयोग भएका तीन जेसीबी, तीन एक्जाभेटरसहित १९ वटा सवारीसाधनलाई माघ २१ गते नियन्त्रणमा लिइएको थियो । गोदावरी र खैराना खोलाबाट ती सवारी साधन नियन्त्रणमा लिइएको हो । नियन्त्रणमा लिइएका सवारी साधनमाथि आवश्यक कारबाहीका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालयलाई लेखि पठाएको जिल्ला प्रशासन कार्यालयका सूचना अधिकारी शिवराज जोशीले जानकारी दिनुभयो ।

वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन नगरीकन कुनै पनि नदी खोलानाला उत्खनन् गर्न पाईदैन ।

वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन नगरीकन कुनै पनि नदी खोलानाला उत्खनन् गर्न पाइँदैन । गोदावरीस्थित नदीनालाबाट नदी, खोलाजन्य पदार्थ उत्खननका लागि वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन भएको भनिए पनि त्यसको रिपोर्ट जिल्ला समन्वय समितिलाई प्राप्त नभएको भुसालले बताउनुभयो । जिल्ला समन्वय समितिले सबै स्थानीय तहलाई नदीजन्य पदार्थ उत्खननकाे वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन रिपोर्ट पठाउन आग्रह गरे पनि स्थानीय तहले अटेर गरेका छन् ।

“अरुतिरबाट पनि आइईई रिपोर्ट नआएकाले त्यतातिरसमेत मापदण्डविपरीत उत्खनन् भइरहेको छ भन्ने हामीलाई शङ्का छ र त्यस्तो सूचना पनि आएको छ” भुसालले भन्नुभयो ।

प्राकृतिक स्रोत सम्बन्धित स्थानीय तहका रहेकाले सदुपयोग र संरक्षण गर्ने सबैभन्दा ठुलो भूमिका स्थानीय तहकै छ । तर, गोदावरी नगरपालिकामा पालिकास्तरीय अनुगमन समितिको आन्तरिक अनुगमन नै फितलो रहेको जिल्ला स्तरीय अनुगमन समितिको ठहर छ । खैराना खोलाको चुरेफेदीसम्म जथाभाबी उत्खनन् भइरहेको सूचनासमेत आएको भुसालले जानकारी दिनुभयो ।

गोदावरी नगरपालिकामा असोज २३ गतेबाट नदीजन्य पदार्थ उठाइँदैछ । मापदण्ड विपरीत उत्खनन् गरेको पाइएपछि गोदावरी, खैराना खोला र खुटिया नदीको तल्लो क्षेत्रबाट नदीजन्य पदार्थ उत्खनन् गर्ने कार्य हाललाई रोकिएको छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
सम्बन्धित वर्गका समाचारहरू

म राजनीतिमा रहुन्जेल उथलपुथल भइरहन्छ:प्रचण्ड

फागुन २१, काठमाडौं। प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले नेपाली राजनीति पुनः नयाँ मोडमा आइपुगेको भन्नुहुँदै आफू

नगदै दिइने सामाजिक सुरक्षामा पनि कर

फागुन २०, काठमाडौँ । सामाजिक सुरक्षामा बढ्दो वित्तीय दायित्व कम गर्न सरकारले नगदमा उपलब्ध गराइने

परिस्थितिअनुसार को सरकारमा हुन्छ, भन्न सकिँदैन : अध्यक्ष ओली

 फागुन १८,काठमाडौं । नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष एवं पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपालमा अहिलेको राजनीतिक

झिनो अङ्कले घट्यो नेप्से

फागुन १६, काठमाडौँ । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचकमा सामान्य अङ्कको गिरावट देखिएको छ ।

यसरी परे दुई न्यायाधीश बर्खास्तीमा

 फागुन १४, काठमाडौँ। न्याय परिषद्ले उच्च अदालतका न्यायाधीश डा. नवराज थपलिया र अम्बिकाप्रसाद निरौलालाई बर्खास्त

अवैध बाटोबाट अमेरिका पुगेका आठ नेपाली नेपाल फिर्ता

काठमाडौँ, फागुन ११ गते । अवैध बाटो प्रयोग गर्दै अमेरिका पुगेका आठ जना नेपालीलाई अमेरिकाले नेपाल