युद्ध अन्त्यका लागि इरानका तीन शर्त

तेहरान, फागुन २८ । इरानले अमेरिका र इजरायलसँग जारी युद्ध अन्त्य गर्न तीन प्रमुख शर्त अघि सारेको छ। युद्ध तेह्रौँ दिनमा प्रवेश गरिरहँदा तेहरानले आफ्नो अधिकारको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता, युद्धबाट भएको क्षतिको क्षतिपूर्ति र भविष्यमा आक्रमण नहुने अन्तर्राष्ट्रिय ग्यारेन्टी नभएसम्म सङ्घर्ष रोक्न नसकिने स्पष्ट पारेको छ।

इरानी राष्ट्रपति Masoud Pezeshkian ले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मार्फत रुस र पाकिस्तानका नेतासँग भएको कुराकानीपछि इरान शान्तिप्रति प्रतिबद्ध रहेको दोहोर्याउनुभएको छ। उहाँका अनुसार ‘यहुदी शासन र अमेरिकाले भड्काएको’ यो युद्ध अन्त्य गर्ने एक मात्र उपाय भनेको इरानका वैध अधिकारलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा स्वीकार गर्नु, युद्धबाट भएको क्षतिको क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउनु र भविष्यमा इरानमाथि आक्रमण नहुने कडा अन्तर्राष्ट्रिय ग्यारेन्टी दिनु हो।

गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि संयुक्त आक्रमण गरेपछि युद्ध सुरु भएको बताइएको छ। उक्त आक्रमणमा इरानका सर्वोच्च नेता Ali Khamenei सँग सम्बन्धित सैन्य संरचना, उच्च सैन्य कमान्डर तथा सर्वसाधारण प्रभावित भएको उल्लेख गरिएको छ। त्यसपछि Islamic Revolutionary Guard Corps (आईआरजीसी) ले इजरायलका विभिन्न स्थानलाई लक्षित गर्दै प्रतिआक्रमण सुरु गरेको घोषणा गरेको थियो।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका लागि इरानका स्थायी प्रतिनिधि Amir‑Saeid Iravani का अनुसार फेब्रुअरी २८ यता अमेरिकी र इजरायली सैन्य कारबाहीका कारण महिला तथा बालबालिकासहित कम्तीमा एक हजार ३४८ सर्वसाधारणको मृत्यु भएको छ भने १७ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन्।

यसबीच United Nations Security Council ले खाडी सहयोग परिषद् (जीसीसी) का देश तथा जोर्डनमाथि इरानले गरेको आक्रमणको निन्दा गर्दै प्रस्ताव पारित गरेको छ। १५ सदस्यीय परिषद्मा प्रस्तुत उक्त प्रस्ताव १३–० मतले पारित भएको थियो। प्रस्तावलाई बहराइनले नेतृत्व गरेको थियो र भारतसहित १३० भन्दा बढी देशले सह–प्रायोजन गरेका थिए। चीन र रुस भने मतदानमा सहभागी भएनन्।

प्रस्तावमा बहराइन, कुवेत, ओमान, कतार, साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स र जोर्डनमाथि इरानले गरेको आक्रमणलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन भन्दै कडा शब्दमा निन्दा गरिएको छ। साथै, Strait of Hormuz बन्द गर्ने इरानी चेतावनीप्रति पनि गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

यसै क्रममा इराकको तट नजिक दुई तेल ट्याङ्करमा आक्रमण भएको बताइएको छ। इराकको सुरक्षा मिडिया सेलका प्रमुख साद मानका अनुसार उक्त घटनामा ३८ जना चालक दलका सदस्यलाई उद्धार गरिएको छ भने एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

उता आईआरजीसीले ‘अपरेसन ट्रु प्रोमिस–४’ को ४०औँ चरण सुरु भएको घोषणा गरेको छ। इरानको मेहर समाचार एजेन्सीका अनुसार यस अभियानअन्तर्गत अमेरिकी सैन्य आधार तथा इजरायलका तेल अभिव र हाइफा क्षेत्रमा मिसाइल प्रहार गरिएको दाबी गरिएको छ। ‘गदर’, ‘इमाद’, ‘खेबर शेकान’ र ‘फताह’ नामका मिसाइल प्रयोग गरिएको जनाइएको छ।

इरानले खाडी क्षेत्रका तेल ट्याङ्करमा आक्रमण गरेको तथा होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द गर्ने चेतावनी दिएपछि विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा असर परेको छ। यसका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढेको बताइएको छ।

यसबीच अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले अमेरिका युद्धमा सफल भएको दाबी गर्नुभएको छ। तर, मिशन पूर्ण रूपमा सम्पन्न नभएसम्म अमेरिकी सेना क्षेत्रमै तैनाथ रहने उहाँले बताउनुभएको छ।