लालटिन पर्व र चिनियाँ रसबरी

अजय अलौकिक
चिनियाँले परम्परागत पात्रो अनुसार, पहिलो चन्द्रमासको पन्ध्रौँ दिनमा युआनस्याओ पर्व मनाउँछन् । यस पर्वमा लेस्याइलो चामलको पिठोको डल्लो खाने परम्परागत प्रचलन रहि आएको छ । जसलाई युआनस्याओ भनिन्छ । चिनियाँ भाषामा युआनमानको अर्थ सबै कुरा चित्त बुझ्दो भइदिओस् भन्ने कामना हो । साथै पहिलो चन्द्रमासलाई युआन महिना भन्ने गरिन्छ र स्याओको अर्थ रात हुन आउँछ । त्यसकारण नयाँ वर्षको पहिलो पूर्णिमाको रातमा लिस्याइलो चामलको पिठोको डल्ला खानु भनेको परिवारका सबै सदस्य सधैँ मिलेर बसुन्, खुशी र सन्तुष्ट रहुन् भन्ने रहेको छ । साथै यस डल्लालाई थाङयुआन या थाङथुआन भन्ने पनि गरिन्छ । जहाँ थाङको अर्थ झोल र युआन भन्नाले गोलाकार हो जसबाट रसमा डुबेको डल्ला भन्ने बुझिन्छ र देख्दा रसबरी÷रसभरी । अनि पूर्णिमाको रात चन्द्रमा पनि पूर्ण गोलो नै देखिन्छ । त्यसैगरी थुआनको उच्चारणले पनि गोलो, समूह र मेलमिलापको अर्थ बुझाउने भएकाले सुख र मेलमिलापको प्रतीकको रुपमा चिनियाँहरू वसन्त पर्वोत्सवमा सपरिवारसँगै बसेर थाङयुआन खाने चलन चल्दैआएको छ । यो युआनस्याओ खाने प्रचलन सोङ्ग राजवंश(९६०–१२७९) कालमा शुरु भएको मानिन्छ ।chinese rasbari-1 chinese rasbari-2 chinese rasbari-3 DSC_0957
साधारणतया यो गोलाकार डल्लोमा चिनी र किसमिसहरु हालिएको हुन्छ । यसलाई उमालेर बनाइन्छ र झट्ट हेर्दा रसबरीजस्तै देखिन्छ तर यो रसबरीजस्तै रसले भरिपूर्ण भने हुँदैन । यस चिनियाँ रसबरीको आफ्नै विशेषता छ । विशेषत चामलको पिठोबाट बनाइने लेसिलो लेदोको डल्लोभित्र किसमिस मात्र नभइ अरु खाद्यपदार्थ पनि राख्ने गरिन्छ । यसरी डल्ला भर्न चिनी र गेडागुडीको लेदो, बयर, नागफनी र विभिन्न प्रकारका फलफुलहरू राखिन्छ । आफ्नो रुचि र स्वाद अनुसार गुलियो, नुनिलो, वा मासु तथा सागसब्जी पनि डल्ला भित्र राख्न सकिन्छ । जसबाट यो एक लोकप्रिय खाना बनेको छ । साथै चामलको पिठो मात्रै होइन मैदा, जुनेलोको पिठो, पहेंलो चामलको पिठो र मकैको पिठोबाट पनि डल्ला बनाउने गरिन्छ ।
त्यसैगरी यस डल्लालाई पकाएर, भुटेर, बफाएर, तेलमा तारेर या झोलसँग खान सकिन्छ । त्यस्तै विभिन्न रङ्गमा बनाइएका डल्ला हेर्दा आइसक्रिमका डल्ला जस्तो पनि देखिन्छ । विभिन्न स्वाद र विविध किसिमले पकाएर खाने यो डल्लालाई उत्तर र दक्षिण चीन गरेर पनि छुट्टाउन सकिन्छ । उत्तरी चीनको युआनस्याओ भराइको आधारमा बनाइएको हुन्छ । सबैभन्दा पहिला भित्र राखिने खाद्यवस्तुलाई राम्ररी मिसाएर मुछिन्छ र स–सानो गोलो बनाइन्छ र हल्का सुख्खा भएपछि चिप्लो चामलको पिठोले निकै पातलो किसिमले छोप्ने गरिन्छ । दक्षिण चीनमा बनाइने थाङयुआन पूरै फरक हुन्छ । यो मःम या योमरी बनाए जस्तै गरी भित्र खाद्यवस्तु भरिन्छ र मुख बन्द गरी दुवै हातले घुमाउँदै थिच्दै लड्डु बनाए सरी गोलो बनाइन्छ । यस पिठोमा प्रशस्त पानी हुने भएकोले निकै चिपचिप हुन्छ त्यसकारण थाङयुआन तयार गरिसाथ चाँडै पकाएर खानु राम्रो मानिन्छ । यसबाट चीनको उत्तरी र दक्षिणी भागमा युआनस्याओ र थाङयुआन दुई भिन्न खाना झैं भएको छ ।
यसै वसन्त चाडको अवधिबीच विभिन्न पार्कमा भव्य बत्तीको मेला लालटिन मेला पनि लागिरहेको हुन्छ । यस युआनस्याओेको अर्को विशेषता भनेको लालटिन मेला हो जहाँ भव्य र विविध आकारप्रकारका लालटिन बत्तीको मजा लिँदै र गाउँ खाने कथा जस्तै पहेली खेल्दै र चिनियाँ रसबरी खाँदै लालटिन पर्व मनाउने प्रचलन रहिआएको छ । जसरकारण यस युआनस्याओेलाई लालटिन पर्व पनि भन्ने गरिन्छ ।
युआनस्याओे सपरिवार मिलनको प्रतीक भए तापनि यसपछि पूर्व वर्षको अन्तिम आठ दिनको सुरसारदेखि नयाँ वर्ष शुरु भएपछिको पन्ध्रौं दिनको चाड यूआनस्याओ या लालटिन पर्वसम्मको तीन साता लामो वसन्त पर्वोत्सव सकिन्छ र लामो विदा लिएर परिवार भेट्न आएकाहरू भोलिको बिहानसँगै आआफ्ना बाटो लाग्छन् । र अर्को चाडको प्रतीक्षामा रहन्छन् ।

युआनस्याओे “चिनियाँ रसबरी” बनाउने कार्यक्रममा सहभागी
यो पङ्क्तिकारलाई पैचिङको बसाइमा एक पटक युआनस्याओ बनाउने मौका पनि जुरेको थियो । चीनको केन्द्रीय टेलिभिजन सिसीटिभीले पैचिङमा बस्दैआएका केही विदेशीहरूलाई विश्वकै अग्ला टावरमध्येका एक ४०५ मिटर अग्लो सिसीटिभी टावरको अठारौँ तल्लामा रहेको रिभोल्भिङ रेस्टुराँमा यस्तो अवसर जुटाएको थियो । त्यहाँ हामी विदेशीले सेफको इशारामा आफ्ना रुचि अनुसारका खाद्यपदार्थ भरेर युआनस्याओ बनाएका थियौं ।
सर्वप्रथम युआनस्याओ देखेर मन प्रफुल्लित बनेको थियो । यहाँ पनि रसबरी मनले यसै भनेको थियो । रसबरी जस्तो देखिने रसले भरिपूर्ण सेता डल्ला । तर त्यो सामान्य झोल मनतातो पानी मात्र रहेछ । मुखै नमीठो । एकै क्षणमा रसबरीको मिठासबाट हजारौं कोश पर । यथार्थ अर्कै । त्यो पटक्कै मन नपरे पनि पछि आफैले बनाएका डल्लाहरू भने स्वाद लिइलिइ खाएँ । एक त यो रसबरी होइन भन्ने जानियो त्यसबाहेक आफैँले आफ्नो स्वाद अनुसार आफूलाई मनपर्ने खाद्यवस्तु भित्र भरेर खान पाएपछि के चाहियो त ? त्यस बाहेक डल्ला पनि सेता मात्रै होइन अरु रङ्गका पनि थिए जसले गर्दा आइसक्रिमको स्कूप या आइसक्रिमबलजस्तै आकर्षक पनि देखिन्थ्यो र भराइ स्ट्रबेरीको लेदो छ भने त मनतातो स्ट्रबेरी आइसक्रिम सरह नै हुने भइगयो । यसरी आआफ्ना स्वाद अनुसार उपस्थित विदेशीले पैचिङको दृश्यसाथ युआनस्याओ बनाएर युआनस्याओ पर्व मनाए ।
हरेक वर्षको लालटिन पर्वमा म चिनियाँ रसबरी सम्झिन्छु । यस वर्ष यही फेब्रवरी ११ तारिख उक्त युआनस्याओ पर्व परेको छ ।
(पैचिङ, जन गणतन्त्र चीन)

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
सम्बन्धित वर्गका समाचारहरू

देउवाविरुद्ध रणनीति बनाउन शेखर समूहको बैठक बस्दै

काठमाडौँ, २८ साउन । काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाप्रति शेखर कोइराला समूह असन्तुष्ट पक्षको बैठक आज

नेपालमा पहिलो अक्सिजन प्लान्ट स्थापना गर्ने ब्यक्ति : डा.सागरकुमार राजभण्डारी

पिपुल नेपाल संवाददाता,२६साउन,भक्तपुर। ३७ वर्ष  सरकारी स्वास्थ क्षेत्रमा कार्य सम्पादन गरेर सेवाबाट अवकाशप्राप्त पश्चात् पुनः

चीनले केरुङ–काठमाडौँ रेलवे अध्ययनमा १५ अर्ब अनुदान दिने

काठमाडौँ, २६ साउन । चीनले केरूङ–काठमाडौँ रेलमार्गको सम्भाब्यता अध्ययन अनुदानमा गरिदिने भएको छ । चीन

इन्टर्नेटप्रदायक ब्यबसायको गैरजिम्मेवारीपनका कारण दृश्य प्रदुषण, संबन्धित निकाय मौन, जनजीवन प्रभावित

पिपुल नेपाल संवाददाता,२४साउन,भक्तपुर। सूचना प्रबिधिको विकाससंगै पछिल्लो समयमा ईन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरुको संख्या ह्वात्तै बढेको छ। प्रयोगकर्ताहरुको

सरकार अलच्छिन छ, जे छोयो त्यहिँ खरानी:केपी शर्मा ओली

काठमाडौँ, २३ साउन । नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले अहिलेको वर्तमान सरकार ‘अलच्छिन’ सरकार भएको

प्रतिनिधि सभा बैठक बस्दै, महाभियोग प्रस्तावमाथि छलफल हुने

काठमाडौँ, २२ साउन । प्रतिनिधि सभाको बैठक आज बस्ने भएको छ । बैठक संघीय संसद् भवन