विचार ब्लग

शिक्षित होईन सभ्य बनौँ

    -सन्जिता पराजुली हो हामी गर्ब गर्छौ शिक्षित भनि कोही यहाँ व्यपारी छौँ, कोही शिक्षकशिक्षिका, कोही सरकारी निकायमा काम गर्छौ भने कोही संघ संस्थामा सम्बन्धीत छौँ, र कोही गफाडीका रूपमा चिनिन्छौँ । चाहे जहाँ भए पनि जेमा काम गरे पनि जस्का लागी गरे पनि हामी शिक्षालाई महत्व दिन्छौँ । भनिन्छ “ शिक्षा मात्र एउटा […]

अर्थशास्त्र नपढेका अर्थमन्त्री

  गएको मार्च महिनामा दक्षिण अफ्रिकाका राष्ट्रपति जेकव जुमाले लोकप्रिय अर्थमन्त्री प्रविन गोर्द्धनलाई आफ्नो सत्तापलट गर्न लागेको आशंकामा बर्खास्त गरे। उनको बर्खास्तगी अन्तर्राष्ट्रिय समाचार बन्यो। एकै दिनमा दक्षिण अफ्रिकी मुद्रा र्यान्ड चार प्रतिशतले अवमूल्यन भयो। दक्षिण अफ्रिकी अर्थतन्त्रप्रति मुलुकभित्र र बाहिरका लगानीकर्ताको विश्वास गुम्ने जोखिम रहेको विश्लेषण हुन थाल्यो। समष्टिगत आर्थिक सन्तुलन गुमाएको अर्थतन्त्रलाई ट्रयाकमा […]

मानव इतिहास र भविष्यको लेखाजोखा (भाग एक)

हरारीको पुस्तकः जसलाई ओबामा र बिल गेट्सदेखि जुकरबर्गसम्मले रुचाए डा. उत्तम श्रेष्ठ अहिले पृथ्वीको भविष्य र यहाँ रहेका करिब ८७ लाख प्रजातिको अस्तित्व यहाँ पाइने एउटा प्रजातिको निर्णयमा कैद छ । मात्रै एक लाख वर्षअघि अफ्रिकाको जंगलमा आफ्नो अस्तित्व रक्षाको लागि संघर्षरत उक्त प्रजाति अर्थात् मानव (वैज्ञानिक नाम होमो सेपियन्स् homo sapiens ल्याटिन शब्दको अर्थ […]

युवानेता प्रदीप पौडेलले ओलीलाई दिए दनक ! – ‘काँग्रेससंग प्रतिस्पर्धा गर्ने हैसियत एमालेको छैन’ (खुल्ला पत्र)

– आदरणीय केपी ओलीजी, स्थानीय तहको पहिलो चरणको निर्वाचनपछि नेपाली कांग्रेसप्रति तपाईका पछिल्ला अभिव्यक्तिले यो खुलापत्र लेख्न प्रेरित गर्‍यो । ‘कांग्रेस जस्तो पार्टीले यत्रो मत कसरी ल्यायो ?’ र ‘कांग्रेस जस्तो पार्टी कसरी एमालेको प्रतिस्पर्धामा आउन सक्यो ?’ जस्ता तपाईको कटाक्ष तपाईको सुनियोजित प्रचार युद्धका हिस्सा हुन् भन्ने प्रस्ट छ । निर्वाचनमा राजनीतिक अभियान चलाइन्छन् […]

हेल्लो साझा पार्टी ! बेलैमा सचेत हुने कि ?

नेपाली राजनीतिमा पछिल्लो चरण वैकल्पिक शक्तिको निकै चर्चा छ । आम जनता पुराना पार्टीहरुको चिन्तन–व्यवहारले आक्रान्त मात्रै छैनन्, उनीहरुबाट देश नबन्ने सङ्केतसमेत पाइसकेका छन् । तसर्थ, विकल्प खोज्न थालिएको छ । राजनीतिक क्षेत्रमा क्रियाशीलहरु मात्रै नभएर गैर–राजनीतिक पृष्ठभूमि भएकाहरुसमेत विकल्पको पार्टी निर्माण गर्न सकिन्छ भन्ने दृढ विश्वासका साथ कम्मर कसिरहेका छन् । देश विषम परिस्थितिबाट […]

के गर्छन् नेपालका बौद्धिकहरु?

प्राध्यापक कमलप्रकाश मल्ल हक्की बौद्धिक थिए। विश्वविद्यालयमा जागिर खाएर पनि पञ्चायती नीतिको कडा आलोचना गर्ने स्वभाव थियो उनको। कसैको आलोचना गर्नुपरे उनी नामै लेखेर हाकाहाकी बोल्थे। घुमाउरो शैली कहिल्यै उनको छनोटमा परेन। उनले आफ्नै ‘मेन्टर’ र गाइडसमेत रहेका प्राध्यापक यदुनाथ खनालमाथि तीखो व्यंग्य कस्दै सिङ्गै लेख लेखे- ‘एन इन्टेलेक्च्युअल इन पावर करिडोर’। यो लेख मल्लको ‘रोड […]

अनुसन्धानको अभावमा कमजोर बौद्धिक

बौद्धिक कसलाई भन्ने? यो निकै जटिल प्रश्न छ। जीवन र जगतका सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक लगायत विभिन्न क्षेत्रमा चिन्तनमनन गर्ने र अभिव्यक्ति दिने व्यक्तिलाई बौद्धिक भन्न सकिन्छ भन्ने मलाई लाग्छ। साधारणतया बौद्धिकको कुरा गर्दा हामी जन-बौद्धिक वा पब्लिक इन्टलेक्चुअलको कुरा गरिरहेका हुन्छौं। तर, विज्ञताको हर क्षेत्रमा आफ्नै प्रकारको बौद्धिकता जोडिएकै हुन्छ भन्ने म ठान्दछु। साधारणतया […]

नयाँ संहिता : विवाह नगरी बच्चा जन्मेमा स्वतः विवाह

बैशाख ५, महिलासँग सहमतिमा शारीरिक सम्बन्ध राख्ने र गर्भधारण भएमा अस्वीकार गर्ने अनि महिला बाध्य भएर नाता कायम गर्न अदालत धाउनुपर्ने व्यवस्था अन्त्य हुने भएको छ। मुलुकी ऐनको नयाँ व्यवस्थालेयसको समाधान गर्ने प्रावधान राखेको हो । नयाँ व्यवस्थामा कुनै पुरूषसँग शारीरिक सम्पर्कबाट महिलाले गर्भधारण गरी शिशु जन्माएको प्रमाणित भएमा त्यस्तो पुरूष र महिलाबीच स्वतः विवाह भएको मानिने […]

हो, हिसिला भ्रष्टाचारी नै हुन्!

भान्सामै रहनुपर्ने वा श्रीमान्-छेउ बसेर मौनधारण गर्नुपर्नेमा उनी किन जान्छिन् नारा–जुलुसमा? वन्दना ढकाल  नयाँ शक्ति नेपालकी नेतृ तथा पूर्वमन्त्री हिसिला यमि योपेश ब्लगस्पट   केही दिन अगाडि हिसिला यमिले सडकमा लगाएको नारालाई लिएर सामाजिक सन्जालमा ‘राष्ट्रवाद’को पहिरै चलेको छ। फेसबुक–ट्वीटरमा देश बचाउन मानिसहरू लामबद्ध उभिए, त्यसमा पनि ‘बौद्धिक’ मानिएकैहरू। कतिपय फेसबुक टिप्पणी यति घीनलाग्दा र […]

अलमलमा चुनावः प्रचण्डको निधारमा कलंकको टीका नलागोस्

    खिमलाल देवकोटा निकै तामझामका साथ घोषणा गरिएको चुनावको ‘काउण्ट डाउन’ सुरु भएपछि अलमलमा परेको छ । एक महिना पनि बाँकी नरहेको चुनाव गराउनका लागि भने घोषणा गरिएको थिएन भन्ने आरोपहरुको विस्तारै पुष्टि हुँदैछन् । चुनाव घोषणा गर्दा स्थानीय तह पुनरसंरचना आयोगको प्रतिवेदन आएको थिएन । निर्वाचनका लागि चाहिने कानुनहरु पारित भएकै थिएन । […]

ads